อาหารสงขลาหลายจานไม่ได้เริ่มต้นจากร้านดังหรือเมนูหรู แต่เริ่มจากครัวเล็ก ๆ ในบ้าน จากรสมือของคุณยาย คุณแม่ และคนในครอบครัวที่ทำอาหารให้กินกันมาหลายรุ่น
แกงหม้อหนึ่ง น้ำพริกถ้วยเล็ก ผักพื้นบ้านหนึ่งกำ หรือขนมโบราณหนึ่งชิ้น อาจดูเป็นเรื่องธรรมดาในชีวิตประจำวัน แต่แท้จริงแล้วคือความทรงจำที่บันทึกวิถีชีวิต วัตถุดิบ และภูมิปัญญาของคนสงขลาไว้
เมื่อเวลาผ่านไป อาหารบางเมนูอาจค่อย ๆ หายไปจากโต๊ะอาหาร เพราะคนทำลดน้อยลง วัตถุดิบบางอย่างหายากขึ้น หรือคนรุ่นใหม่คุ้นเคยกับอาหารสำเร็จรูปมากกว่าเดิม
การเล่าเรื่องอาหารเหล่านี้จึงสำคัญ เพราะทุกสูตร ทุกจาน…
หากพูดถึงของหวานที่อยู่ในความทรงจำของชาวสงขลาหลายคน "ไอติมไข่แข็ง" คงเป็นหนึ่งในเมนูที่ถูกกล่าวถึงอยู่เสมอ ด้วยรสชาติที่เรียบง่ายแต่เป็นเอกลักษณ์ ทำให้ของหวานจานนี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตและวัฒนธรรมอาหารของเมืองมาอย่างยาวนาน
ไอติมไข่แข็งเป็นเมนูที่โดดเด่นด้วยไอศกรีมเนื้อเนียนนุ่ม เสิร์ฟคู่กับขนมปังและเครื่องเคียงหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นถั่วลิสงคั่ว วุ้นมะพร้าว ฟักเชื่อม หรือท็อปปิงอื่น ๆ ที่ช่วยเพิ่มทั้งรสชาติและเนื้อสัมผัสให้มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น
แม้ชื่อ "ไข่แข็ง" จะฟังดูแปลกสำหรับคนต่างถิ่น แต่สำหรับชาวสงขลาแล้ว เมนูนี้คือสัญลักษณ์ของวันพักผ่อนหลังเลิกเรียน ช่วงเวลาแห่งการพบปะกับครอบครัว หรือการเดินเล่นในย่านเมืองเก่าที่มักจะจบลงด้วยของหวานถ้วยโปรดสักหนึ่งถ้วย
ความน่าสนใจของไอติมไข่แข็งไม่ได้อยู่เพียงแค่ความอร่อย หากยังสะท้อนให้เห็นถึงวิวัฒนาการของวัฒนธรรมอาหารในเมืองท่าสงขลา ที่เปิดรับอิทธิพลจากผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ ก่อนจะปรับเปลี่ยนและพัฒนาให้กลายเป็นรสชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของท้องถิ่น
ปัจจุบัน…
หากพูดถึงอาหารเช้าคู่เมืองสงขลาที่อยู่คู่คนท้องถิ่นมาหลายชั่วอายุคน “ข้าวสตูเกียดฟั่ง” คือหนึ่งในเมนูที่ไม่ควรมองข้าม อาหารจานนี้ไม่ได้มีเพียงรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ แต่ยังสะท้อนเรื่องราวการเดินทางของวัฒนธรรมอาหารในเมืองท่าสำคัญแห่งคาบสมุทรมลายูอีกด้วย
คำว่า “สตู” มีรากมาจากอาหารตะวันตกประเภท Stew หรืออาหารที่ผ่านการเคี่ยวจนได้ซอสเข้มข้น ก่อนจะถูกนำมาปรับให้เข้ากับรสนิยมของชาวจีนโพ้นทะเลและคนท้องถิ่นในสงขลา จนกลายเป็นเมนูเฉพาะถิ่นที่หารับประทานได้ยากในพื้นที่อื่น
ความโดดเด่นของข้าวสตูเกียดฟั่งอยู่ที่น้ำสตูสีน้ำตาลเข้ม รสชาติกลมกล่อมจากการเคี่ยวเครื่องเทศและวัตถุดิบต่าง ๆ จนเข้ากันอย่างลงตัว เสิร์ฟพร้อมเนื้อหมูหรือเครื่องใน และรับประทานคู่กับข้าวสวยร้อน ๆ นอกจากนี้ยังมักมีเครื่องเคียง เช่น แตงกวาดอง หอมเจียว หรือซอสปรุงรสสูตรเฉพาะ ช่วยเพิ่มมิติของรสชาติให้หลากหลายยิ่งขึ้น…
เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2569 ณ หอประชุมใหญ่ ศาลากลางจังหวัดสงขลา จังหวัดสงขลาเดินหน้ายกระดับศักยภาพเมืองผ่านกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาการขับเคลื่อนจังหวัดสู่การเป็นสมาชิกเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ด้านวิทยาการอาหาร (Gastronomy) ขององค์การยูเนสโก โดยได้รับเกียรติจาก นายชูชีพ ธรรมเพชร รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา เป็นประธานในพิธีเปิดการประชุม และ นางศศิเพ็ญ ละม้ายพันธุ์ วัฒนธรรมจังหวัดสงขลา เป็นผู้กล่าวรายงานวัตถุประสงค์ในการสร้างกลไกการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม
การประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ ถือเป็นเวทีสำคัญในการระดมความคิดเห็นจากคณะกรรมการ คณะทำงาน…
น้ำบูดูเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญของอาหารใต้ที่หลายคนคุ้นเคย โดยเฉพาะในเมนูข้าวยำ น้ำพริก หรืออาหารพื้นบ้านที่ต้องการรสเค็มหอมลึกแบบเฉพาะตัว
เสน่ห์ของน้ำบูดูอยู่ที่การหมักปลาให้เกิดรสและกลิ่นที่ซับซ้อน จากวัตถุดิบเรียบง่ายจึงกลายเป็นเครื่องปรุงที่ช่วยเพิ่มมิติให้อาหาร ทั้งรสเค็ม กลิ่นหอม และความกลมกล่อมที่เชื่อมวัตถุดิบต่าง ๆ ให้เข้ากัน
ในข้าวยำ น้ำบูดูทำหน้าที่เหมือนหัวใจของจาน ช่วยรวมรสของข้าว ผัก สมุนไพร มะพร้าวคั่ว และกุ้งแห้งให้กลายเป็นรสชาติเดียวที่สมดุล ไม่ใช่เค็มโดด แต่มีความหอมหวานและลึกจากกระบวนการหมัก
สำหรับสงขลา น้ำบูดูไม่ได้เป็นเพียงเครื่องปรุง แต่เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอาหารใต้ที่สะท้อนภูมิปัญญาการถนอมอาหาร การใช้วัตถุดิบจากทะเล และการกินอย่างเข้าใจสมดุลของรสชาติ…
มะม่วงเบาสงขลาเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่สะท้อนอัตลักษณ์ของ Songkhla City of Gastronomy หรือสงขลาเมืองแห่งวิทยาการอาหาร ด้วยรสชาติเปรี้ยวกรอบ กลิ่นหอม และเอกลักษณ์ที่ผูกพันกับพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ
มะม่วงเบาสงขลาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ไทย ลำดับที่ 190 โดยครอบคลุมผลิตภัณฑ์ 3 รูปแบบ ได้แก่ มะม่วงเบาผลสด มะม่วงเบาแช่อิ่ม และมะม่วงเบาดองเกลือ ซึ่งล้วนเตรียมจากผลมะม่วงเบาสด
พื้นที่ปลูกมะม่วงเบาสงขลาอยู่ในคาบสมุทรสทิงพระ ครอบคลุม 4 อำเภอ ได้แก่…
