ทุกเช้าบนคาบสมุทรสทิงพระ จังหวัดสงขลา ชาวสวนปีนต้นตาลโตนดเพื่อรองน้ำหวานจากงวงตาล เป็นวิถีชีวิตที่สืบทอดกันมากว่าร้อยปี สารคดีเรื่องนี้พาไปรู้จักภูมิปัญญาน้ำตาลโตนด ตั้งแต่การใช้ไม้เคี่ยม การเคี่ยวน้ำตาล และการหมักหวาก ไปจนถึงการยกระดับเป็นสุรากลั่นชุมชน ผ่านเรื่องเล่าของคุณเคน ผู้นำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์
ผศ.ดร.สุพัตรา เดวิสัน ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายกิจการอาเซียนและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และผู้ประสานงานหลักสงขลาเมืองสร้างสรรค์ด้านวิทยาการอาหาร ได้รับเชิญเข้าร่วมการประชุมประจำปี 2026 Cities of Gastronomy Annual Meeting ระหว่างวันที่ 4 – 7 สิงหาคม 2569 ณ เมืองกูชิง ประเทศมาเลเซีย เพื่อส่งเสริมพันธกิจขององค์การยูเนสโกในการเสริมสร้างความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างเมืองสมาชิกในเครือข่าย
ทั้งนี้ ผศ.ดร.สุพัตรา เดวิสัน ได้เข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมบอร์เนียว เพื่อศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์…
คุยกับหมอบอส–นวมินทร์ ปิ่นปฐมรัฐ เรื่องสูตรเก่า จานใหม่ และความฝันที่จะพาไก่ทอดบ้านเราไปไกลกว่าหน้าปากซอย ลองนึกภาพว่า วันหนึ่งเวลาคนต่างชาติอยากกินไก่ทอด ชื่อ “หาดใหญ่” จะเป็นหนึ่งในชื่อที่เขานึกถึง แม้ยังไม่เคยเดินทางมาสงขลาเลยก็ตาม สำหรับหมอบอส–นวมินทร์ ปิ่นปฐมรัฐ นี่เป็นภาพที่อยากเห็นเกิดขึ้นจริง และจุดเริ่มต้นของเรื่องนี้ก็อยู่ใกล้ตัวมาก อยู่ในสูตรอาหารที่เราคุ้นเคย ในครัวท้องถิ่น และในคำถามชวนคุยว่า อาหารบ้านเราจะเดินทางไปได้ไกลแค่ไหน ถ้าเปิดโอกาสให้มันแต่งตัวใหม่บ้าง บทสนทนาครั้งนี้จึงมีทั้งเรื่องสูตรเก่าที่ไม่ควรถูกเก็บขึ้นหิ้ง ความเป็นของแท้ที่อาจมองได้หลายมุม และไก่ทอดหาดใหญ่ที่หมอบอสอยากผลักดันให้คนทั้งโลกจำชื่อได้ สูตรเก่าเจอคนรุ่นใหม่…
กลิ่นสดชื่นอันเป็นเอกลักษณ์ของ “ใบชา” อบอวลในยามเช้าตรู่ และเสียงอื้ออึงจากบทสนทนาเป็นเสมือนสัญญาณการเริ่มต้นวันใหม่ของผู้คนในย่านเมืองเก่าสงขลาที่ “ร้านน้ำชา” มักเริ่มเปิดต้อนรับลูกค้าพร้อมการสาดส่องมาถึงของแสงแรกแห่งวัน เป็นพื้นที่ให้ชาวเมืองมาพบปะแลกเปลี่ยนข่าวสารและสารพัดเรื่องราว สงขลารับวัฒนธรรมการดื่มชาจากการค้าขายและการอพยพของชาวจีนโพ้นทะเล รวมถึงอิทธิพลจากดินแดนในบริเวณใกล้เคียงจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน น้ำชาสีน้ำตาลแดงหนึ่งถ้วยไม่ได้เป็นเพียงเครื่องดื่ม หากหมายถึงจุดตัดของวัฒนธรรมและผู้คน ด้วยมีที่ตั้งอยู่กึ่งกลางคาบสมุทรมลายู มีลักษณะเป็นสถานีพักโดยธรรมชาติ ทำให้เรือสินค้าจากโลกตะวันตกและตะวันออกสามารถแวะหลบลมมรสุมและทำการค้าขายได้โดยตรง กลายเป็นดินแดนแห่งการผสมสานอิทธิพลวัฒนธรรมจากนานาชาติมาแต่โบราณ โดยชาไม่ใช่แค่วัฒนธรรมเฉพาะกลุ่ม แต่คือสัญลักษณ์ของการต้อนรับ และการมาถึงของผู้คนหลายเชื้อชาติ ย้อนเวลากว่าสองสหัสวรรษ ชาหยดแรกรินลงสู่ถ้วยชาบนจีนแผ่นดินใหญ่ โดยเริ่มแพร่ความนิยมในช่วงกำเนิดพระพุทธศาสนาเพื่อขจัดความเหนื่อยล้าจากการทำสมาธิ จากนั้นจึงกลายเป็นเครื่องดื่มยอดนิยมสร้างความมั่งคั่งให้จีนกลายเป็นจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ในสมัยราชวงศ์ถัง ก่อนเรือสินค้าจะนำพาชาข้ามมหาสมุทรกว้างใหญ่สู่ดินแดนตะวันตก อันเป็นปัจจัยผลักดันให้อังกฤษผงาดขึ้นเป็นมหาอำนาจระดับโลกจากการเชื่อมโยงการขยายตัวของจักรวรรดิและอุตสาหกรรมเข้าไว้ด้วยกัน ตลอดจนเชื่อมสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างกลุ่มคนในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ให้แนบแน่น …
คุยกับเชฟต๊อก ปีรัชด์ อนันตพันธ์ เจ้าของร้าน Secret Garden Songkhla และประธานสมาคมผู้สร้างสรรค์อาหารสงขลา เรื่องการใช้วัตถุดิบให้คุ้ม ลดขยะในครัว และทำไมอาหารที่ดีไม่ควรจบลงเมื่อเรากินอิ่ม
ถ้าวางปลากะพงหนึ่งตัวลงบนโต๊ะ คนทั่วไปอาจมองเห็นอาหารจานหลักหนึ่งจาน แต่ในสายตาของคนทำอาหาร ปลาตัวเดียวกันอาจกลายเป็นอาหารได้อีกหลายเมนู เนื้อส่วนกลางนำไปนึ่ง ย่าง หรือทอด เศษจากการตัดแต่งนำไปทำทอดมัน หนังปลาทอดจนกรอบ ส่วนหัวและก้างใช้ทำน้ำสต็อกสำหรับแกง ซุป และซอส นี่ไม่ใช่เพียงเรื่องฝีมือของเชฟ แต่คือการมองวัตถุดิบให้เห็นคุณค่ามากกว่าส่วนที่สวยที่สุด สำหรับเชฟต๊อก…
ก่อนตึกรามจะอบอวลด้วยกลิ่นกรุ่นกาแฟทุกหัวระแหง ก่อนคาเฟ่จะกระจายตัวไปทั่วทุกหนแห่ง ก่อนความหลงใหลเครื่องดื่มสีดำจะเพิ่มทวีอย่างในปัจจุบัน และก่อนการหยั่งรากของกาแฟสายพันธุ์โรบัสต้าจนกลายเป็นหนึ่งในรสสัมผัสอันมีเสน่ห์ของเมืองสงขลา กาแฟมีความเป็นมาอย่างยาวนาน และมีการเดินทางเป็นระยะทางแสนยาวไกล
เส้นทางความแพร่หลายของกาแฟมีจุดเริ่มต้นที่ “คาบสมุทรอาระเบีย” แรกเริ่มบริโภคกันในกลุ่มผู้นับถือนิกายซูฟี (Sufism) เพื่อขจัดความง่วงระหว่างพิธีกรรมทางศาสนายามราตรี จากนั้นกลิ่นกรุ่นกาแฟจึงขจรกระจายไปสู่มุมต่าง ๆ ทั่วทั้งดินแดนอาหรับในฐานะเครื่องดื่มทางศาสนา ภายหลังจึงเปลี่ยนสถานะไปสู่เครื่องดื่มทางสังคม ร้านกาแฟมากมายกลายเป็นสถานที่แลกเปลี่ยนข่าวสารความคิดทั้งทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง อันเป็นจุดเริ่มต้นของวัฒนธรรมการดื่มกาแฟที่แพร่ความนิยมไปทั่วโลกตะวันตก โดยชาติยุโรปได้สร้างความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ และเป็นตัวแปรสำคัญนำพาเครื่องดื่มยอดนิยมชนิดนี้ข้ามคลื่นมหาสมุทรสู่พื้นที่อื่น ๆ ของโลก นับเป็นปฐมบทการขยายพันธุ์กาแฟสู่ดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภายใต้ระบอบอาณานิคม…
