เมื่อพูดถึงพืชพื้นถิ่นที่ผูกพันกับวิถีชีวิตของผู้คนในภาคใต้ “ต้นตาลโตนด” คือหนึ่งในทรัพยากรธรรมชาติที่มีบทบาทมากกว่าความเป็นพืชเศรษฐกิจ แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม อาหาร และภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดสงขลาและบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา ต้นตาลโตนดเป็นพืชตระกูลปาล์มที่เติบโตได้ดีในพื้นที่ดินร่วนและสภาพอากาศร้อนชื้นของภาคใต้ ลำต้นสูงใหญ่ ใบแผ่กว้าง และให้ผลผลิตที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้เกือบทุกส่วน ไม่ว่าจะเป็นน้ำตาลโตนดจากช่อดอก เนื้อลูกตาลอ่อน หรือแม้กระทั่งใบและก้านที่นำไปใช้ในงานจักสานและงานชุมชน หัวใจสำคัญของตาลโตนดในวิถีชีวิตคนสงขลา คือ “น้ำตาลโตนด” ซึ่งเป็นสารให้ความหวานจากธรรมชาติที่ถูกเคี่ยวจนกลายเป็นน้ำตาลสีเข้ม มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว และมีรสหวานลึกไม่เหมือนน้ำตาลทั่วไป น้ำตาลโตนดจึงถูกนำไปใช้ในอาหารพื้นบ้านหลากหลายชนิด เช่น แกง ขนม และเครื่องปรุงรสในครัวเรือน…

ในปัจจุบัน ผู้คนทั่วโลกเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับการรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเลือกวัตถุดิบตามฤดูกาล การบริโภคอาหารที่หลากหลาย หรือการสนับสนุนอาหารจากชุมชนท้องถิ่น สำหรับจังหวัดสงขลา แนวคิดเรื่องการกินเพื่อสุขภาพไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน ผ่านวัตถุดิบพื้นถิ่นที่หาได้จากทะเล ทะเลสาบ พื้นที่เกษตรกรรม และภูมิปัญญาของผู้คนในพื้นที่ อาหารของสงขลาจึงไม่ได้มีเพียงความอร่อย หากยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างอาหาร สุขภาพ วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมอย่างกลมกลืน ไข่ครอบ: ภูมิปัญญาอาหารริมทะเลที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ไข่ครอบเป็นหนึ่งในอาหารพื้นถิ่นที่มีชื่อเสียงที่สุดของสงขลา เกิดจากภูมิปัญญาของชุมชนประมงบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา ซึ่งเดิมใช้ไข่ขาวในการย้อมอวนประมง จึงนำไข่แดงที่เหลือมาถนอมอาหารด้วยการหมักเกลือและนึ่งจนเกิดเป็นไข่ครอบ นอกจากจะเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพดีแล้ว ไข่ครอบยังสะท้อนแนวคิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัตถุดิบที่มีอยู่ในท้องถิ่น…