เมื่อ “สงขลา” ปักหมุดบนแผนที่โลก
การที่ UNESCO ประกาศให้จังหวัดสงขลาเป็นหนึ่งในเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ด้านอาหาร หรือ City of Gastronomy ถือเป็นก้าวสำคัญที่ทำให้สงขลาได้รับการยอมรับในระดับสากล ไม่เพียงในฐานะเมืองที่มีอาหารโดดเด่น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่มีวัฒนธรรม วิถีชีวิต และภูมิปัญญาท้องถิ่นเชื่อมโยงกับอาหารอย่างลึกซึ้ง
สำหรับคนไทย นี่ไม่ใช่เพียงข่าวดีของชาวสงขลาเท่านั้น แต่เป็นโอกาสสำคัญที่ทุกภาคส่วนสามารถร่วมกันต่อยอดได้ ตั้งแต่เกษตรกร ชาวประมง ผู้ประกอบการร้านอาหาร นักท่องเที่ยว ไปจนถึงภาคการศึกษาและภาคธุรกิจสร้างสรรค์
ผศ.ดร.สุพัตรา เดวิสัน ได้ฝากแง่คิดสำคัญไว้ว่า การได้รับการรับรองจาก UNESCO เปรียบเสมือน “ใบผ่านทางระดับสากล” ที่คนไทยควรภาคภูมิใจ และใช้ประโยชน์ให้เกิดผลจริงต่อชุมชนและเศรษฐกิจท้องถิ่น
จากความภาคภูมิใจ สู่โอกาสทางเศรษฐกิจ
เมื่อเมืองหนึ่งได้รับการยอมรับในระดับโลก สิ่งที่ตามมาคือความสนใจจากนักท่องเที่ยว นักลงทุน นักวิชาการ และผู้คนที่อยากเข้ามาเรียนรู้เรื่องราวของพื้นที่นั้น ๆ
สงขลาจึงมีโอกาสใช้จุดแข็งด้านอาหารเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชิงอาหาร การสร้างประสบการณ์ใหม่ให้กับนักท่องเที่ยว หรือการเพิ่มมูลค่าให้กับวัตถุดิบท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
อาหารของสงขลาไม่ได้มีคุณค่าเพียงเพราะรสชาติ แต่ยังมีเรื่องราวของภูมิประเทศ ผู้คน วัฒนธรรม และภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมา ซึ่งทั้งหมดนี้สามารถต่อยอดเป็นจุดขายที่แตกต่างและยั่งยืนได้
วัตถุดิบท้องถิ่น สู่ซอฟต์พาวเวอร์ของชุมชน
หนึ่งในตัวอย่างสำคัญคือวัตถุดิบท้องถิ่นอย่าง ปลากะพงสามน้ำ และ มะม่วงเบา ซึ่งเป็นมากกว่าวัตถุดิบในครัวเรือน แต่สามารถพัฒนาเป็นสินค้าวัฒนธรรมที่เล่าเรื่องราวของสงขลาได้อย่างทรงพลัง
ปลากะพงสามน้ำสะท้อนเอกลักษณ์ของพื้นที่ที่มีระบบนิเวศเฉพาะ ทั้งน้ำจืด น้ำเค็ม และน้ำกร่อย ขณะที่มะม่วงเบาเป็นผลไม้พื้นถิ่นที่ผูกพันกับวิถีชีวิตและรสชาติแบบภาคใต้มาอย่างยาวนาน
เมื่อวัตถุดิบเหล่านี้ถูกนำเสนอผ่านอาหาร การท่องเที่ยว การแปรรูป ผลิตภัณฑ์ชุมชน หรือคอนเทนต์เชิงวัฒนธรรม ก็สามารถกลายเป็นซอฟต์พาวเวอร์ที่ช่วยสร้างรายได้ เพิ่มโอกาสทางธุรกิจ และทำให้คนรุ่นใหม่เห็นคุณค่าของทรัพยากรในบ้านเกิดมากขึ้น
โอกาสของคนไทยอยู่ตรงไหน
การที่สงขลาได้รับการยอมรับจาก UNESCO เปิดโอกาสให้คนไทยมีส่วนร่วมได้หลายมิติ
ผู้ประกอบการอาหารสามารถยกระดับเมนูท้องถิ่นให้มีเรื่องเล่าและมาตรฐานที่น่าสนใจมากขึ้น ชุมชนสามารถพัฒนาสินค้าและกิจกรรมท่องเที่ยวที่เชื่อมโยงกับอัตลักษณ์ของพื้นที่ ส่วนภาคการศึกษาและหน่วยงานท้องถิ่นสามารถร่วมกันสร้างองค์ความรู้ เพื่อผลักดันให้สงขลาเป็นเมืองอาหารที่เติบโตอย่างมั่นคง
ในขณะเดียวกัน นักท่องเที่ยวเองก็มีบทบาทสำคัญ เพราะทุกการเดินทาง ทุกมื้ออาหาร และทุกการเลือกซื้อสินค้าท้องถิ่น คือการสนับสนุนเศรษฐกิจฐานรากโดยตรง
สงขลา เมืองอาหารที่เติบโตได้อย่างยั่งยืน
หัวใจสำคัญของการเป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านอาหาร ไม่ได้อยู่ที่การเป็นกระแสเพียงชั่วคราว แต่อยู่ที่การสร้างระบบนิเวศที่ทำให้คนในพื้นที่เติบโตไปพร้อมกัน
ตั้งแต่ต้นน้ำอย่างเกษตรกรและชาวประมง กลางน้ำอย่างผู้แปรรูปและผู้ประกอบการ ไปจนถึงปลายน้ำอย่างร้านอาหาร นักท่องเที่ยว และตลาดระดับประเทศ ทุกส่วนสามารถเชื่อมโยงกันผ่านอาหารและวัฒนธรรมของสงขลา
หากทุกภาคส่วนร่วมกันใช้โอกาสนี้อย่างเข้าใจ สงขลาจะไม่ใช่เพียงเมืองที่ถูกปักหมุดบนแผนที่โลก แต่จะเป็นเมืองที่ใช้พลังของอาหารสร้างรายได้ สร้างความภาคภูมิใจ และรักษาอัตลักษณ์ท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไปอย่างยั่งยืน
รับชมวิดีโอเพิ่มเติม
สามารถรับชมคลิปเต็มเกี่ยวกับมุมมองของ ผศ.ดร.สุพัตรา เดวิสัน และโอกาสของสงขลาในฐานะเมืองสร้างสรรค์ด้านอาหาร ได้ที่
YouTube: https://youtu.be/8REZT0f9hXk?si=5-s1FWIijgarMExA
Facebook: https://www.facebook.com/share/v/18mbKow1ch/
TikTok: https://vt.tiktok.com/ZSQFqwtnT/
